Ga jij stemmen op 18 maart?

Op 18 maart 2026 vinden in Nederland de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Tijdens deze verkiezingen kiezen inwoners de leden van de gemeenteraad voor een periode van vier jaar. De gemeenteraad neemt besluiten over onderwerpen die een grote invloed hebben op het dagelijks leven van inwoners. Denk bijvoorbeeld aan wonen, armoede en schulden, sport en cultuur, zorg en de leefbaarheid van wijken.

Bij de gemeenteraadsverkiezingen stem je op een kandidaat van een politieke partij in jouw gemeente. De kandidaten die de meeste stemmen krijgen, worden raadslid en nemen plaats in de gemeenteraad.

Taken van de gemeenteraad:

De gemeenteraad heeft verschillende belangrijke taken binnen de gemeente. Raadsleden:

• Controleren of het college van burgemeester en wethouders het beleid goed uitvoert.
• Hebben contact met inwoners om te weten wat er speelt in de gemeente.
• Bespreken en nemen beslissingen over onderwerpen zoals verkeer, milieu, gezondheidszorg, cultuur en sport.
• Stellen regels op (verordeningen) waar inwoners van de gemeente zich aan moeten houden.
• Bepalen de begroting van de gemeente en controleren het financiële jaarverslag.

Uit onderzoek blijkt dat gemeenteraadsverkiezingen minder populair zijn onder jongeren. In 2022 ging slechts 36% van de jongeren onder de 25 jaar stemmen. Daarom proberen lokale politici jongeren tegenwoordig vaker te bereiken, bijvoorbeeld via sociale media.

Opdrachten

1. Wat is de belangrijkste rol van de gemeenteraad binnen een gemeente?
2. Noem drie voorbeelden van onderwerpen waarover de gemeenteraad beslissingen kan nemen.
3. Bekijk het filmpje: Wat is de gemeenteraad en wat bepalen ze?
   Leg in je eigen woorden uit wat de gemeenteraad doet.
4. Bekijk het filmpje: Lokale politici ‘yusu’ vaak op social media, werkt dat?  Hoe proberen lokale politieke partijen jongeren te bereiken?
5. Wat kan een gevolg zijn van het feit dat gemeenten verschillende keuzes maken in beleid?
6. Noem een voorbeeld van een beslissing van de gemeente die invloed heeft op jouw dagelijkse leven.
7. Op welke manieren kun jij als inwoner invloed uitoefenen op beslissingen van de gemeente?
8. Bekijk het filmpje: Waarom zoveel partijen bij de gemeenteraadsverkiezingen?
   Leg uit waarom er bij gemeenteraadsverkiezingen vaak veel verschillende partijen meedoen.
9. Bekijk het filmpje: Zorgen over trollenlegers en andere inmenging rond verkiezingen:
   In dit filmpje staat dat nepnieuws op sociale media verdeeldheid kan veroorzaken.
   • Wat betekent nepnieuws?
   • Geef twee voorbeelden van onderwerpen waarover nepnieuws kan worden verspreid.
10. Leg uit waarom jij wel of niet gaat stemmen? & Stelling: “Als je niet gaat stemmen bij verkiezingen, heb je eigenlijk geen recht om te klagen over de politiek of over wat er in jouw gemeente of land gebeurt.” Ben je het eens of oneens met deze stelling? Leg je mening duidelijk uit.

Extra info Gemeenteraadsverkiezingen: ProDemos (Huis voor democratie en rechtsstaat)