Lesgeven in een virtueel klaslokaal

Hbo

Nu digitale technologie een steeds prominentere rol gaat spelen in klaslokalen over de hele wereld, begint ook de manier waarop we studenten onderwijzen te veranderen. Een van de concepten die de laatste tijd steeds populairder zijn geworden, is het virtuele klaslokaal. Hoewel de adoptie van virtuele klaslokalen al een aantal jaren in opkomst is, is deze trend mede door de pandemie in een stroomversnelling terechtgekomen. Onderwijsinstellingen werden namelijk gedwongen om op afstandsonderwijs over te schakelen om de continuïteit van het onderwijs tijdens de lockdowns te behouden. In dit artikel gaan we het hebben over wat virtuele klaslokalen zijn, geven we verschillende voorbeelden van virtuele klaslokalen en leggen we uit waarvoor ze worden gebruikt. Bovendien laten we je een aantal interessante voorbeelden zien van innovatieve virtuele klaslokalen uit de hele wereld.

Wat zijn virtuele klaslokalen?
Een virtueel klaslokaal kan worden gedefinieerd als een online onderwijs- en leeromgeving waarin gebruikgemaakt wordt van geavanceerde technologie om studenten overal en altijd toegang te kunnen bieden tot hoogwaardig onderwijs. Virtuele klaslokalen kunnen veel aspecten van fysieke klaslokalen repliceren, waardoor studenten met hun docenten en klasgenoten kunnen communiceren, vragen kunnen stellen, ideeën kunnen delen, opdrachten kunnen indienen en nog veel meer. Virtuele klaslokalen zijn bovendien vergelijkbaar met hun fysieke tegenhangers omdat ook hier alle interacties in real time plaatsvinden. Sommige virtuele klaslokalen werken echter ook met vooraf opgenomen componenten zoals presentaties, video’s en dia’s van lessen, waarmee studenten het studiemateriaal op hun eigen tempo kunnen doornemen. Virtuele klaslokalen bieden een breed scala aan innovatieve features, zoals videoconferenties, digitale whiteboards, instant messaging, video-opnames en end-to-end-codering.

Vergeleken met fysieke klassen bieden virtuele klaslokalen allerlei voordelen. Ze maken onder andere meer interactiviteit mogelijk doordat studenten via meerdere communicatiekanalen met hun docenten en klasgenoten kunnen communiceren – bijvoorbeeld via chatrooms, tekstberichten, spraakoproepen en virtual meetingsoftware. Dit vergroot de betrokkenheid van de leerlingen en moedigt hen aan om een ​​actievere rol te spelen in hun leerproces. Virtuele klaslokalen zijn ook flexibeler, waardoor studenten – ongeacht waar ze op dat moment zijn – aan lessen kunnen deelnemen. Virtuele klaslokalen bieden studenten bovendien de mogelijkheid het lesmateriaal op een later tijdstip nog eens te bekijken, wat het leren toegankelijker maakt en de gelijkheid in de klas bevordert. Daarnaast vergemakkelijken virtuele klaslokalen de samenwerking en stellen ze zowel studenten als docenten in staat om direct feedback te geven en ontvangen. Een ander belangrijk voordeel van virtuele klaslokalen is de schaalbaarheid. Zo kunnen fysieke klaslokalen slechts een beperkt aantal studenten comfortabel plaatsen, maar bij virtuele klaslokalen heb je doorgaans niet met dergelijke beperkingen te maken.

Soorten virtuele klaslokalen
Virtuele klaslokalen zijn zeer aanpasbaar en dit betekent dat er niet één model is maar dat er allerlei verschillende typen zijn waaruit onderwijsinstellingen kunnen kiezen. In een volledig online virtueel klaslokaal vinden alle activiteiten bijvoorbeeld in een online omgeving plaats en is er geen offline interactie. Dit type virtueel klaslokaal kan synchroon of asynchroon zijn. In het asynchrone virtuele klaslokaal wordt het studiemateriaal door middel van vooraf opgenomen video’s en online meetingsoftware gepresenteerd. Bij het roulerende virtuele klaslokaal wordt zowel van online als offline componenten gebruikgemaakt, die volgens een vooraf bepaald schema rouleren. Doorgaans worden de online componenten gebruikt voor het leren en tijdens de face-to-face meetings wordt aandacht besteed aan het in de praktijk toepassen van het geleerde. Bij het verrijkte virtuele type worden beide manieren van leren met elkaar gecombineerd. Hier ligt de nadruk echter op online leren, met uitzondering van een aantal face-to-face meetings. In flexibele virtuele klaslokalen worden studenten aangemoedigd om in kleine groepen te studeren. Daarnaast kunnen ze vooraf opgenomen lessen bekijken op een moment dat hen het beste uitkomt. Het mix-en-match-type is misschien wel het meest flexibel van allemaal. Dit type biedt studenten de mogelijkheid om een leermethode te kiezen die het beste bij hen past, en dat kan elke combinatie zijn van de hierboven beschreven methoden.

Virtuele klaslokalen kunnen ook worden gebruikt om studenten door middel van virtuele stages waardevolle praktijkervaring te bieden. Zo heeft de Australische regering onlangs het Study Australia Industry Engagement Program (SAIEP) gelanceerd, een virtuele ervaring van twee weken waarin internationale studenten aan echte projecten deelnemen. Met behulp van digitale tools als e-mail, Zoom of projectmanagement-apps kunnen studenten voor verschillende lokale bedrijven taken uitvoeren en online projecten opleveren. Hierdoor leren ze van professionele mentoren in het door hen gekozen vakgebied, ontwikkelen ze waardevolle skills, maken ze nieuwe contacten en verbeteren zij hun arbeidskansen. Elke student ontvangt na het voltooien van de virtuele stage bovendien een digitaal certificaat dat ze aan hun LinkedIn-profiel kunnen toevoegen.

Virtuele klaslokalen over de hele wereld
Virtuele klaslokalen zijn er dus in alle soorten en maten. Zo heeft de Universiteit Utrecht onlangs een eigen virtueel klaslokaal onthuld, waarin docenten in een speciaal ingerichte ruimte voor acht grote schermen staan. Zes van deze schermen tonen elk zes online deelnemers en op de twee andere worden interactietools, presentaties of vragen van studenten weergegeven. Elk scherm is uitgerust met een camera, waardoor de docent goed oogcontact kan maken met zijn studenten en de interactie natuurlijker aanvoelt.

Ook Noordhoff heeft een eigen virtueel klaslokaal geopend, en wel in een winkel in het centrum van Utrecht. Het nieuwe virtuele klaslokaal wordt aangedreven door de Barco weConnect-oplossing en is ontworpen om docenten zelf te laten ervaren hoe het is om in de collegezaal van de toekomst les te geven.

In de VS heeft Anne Arundel Community College onlangs de Virtual Campus gelanceerd, waar studenten in een online omgeving universitaire cursussen en jobtrainingen kunnen volgen en hun professionele vaardigheden kunnen verbeteren. De cursussen worden via het online leerplatform Canvas gegeven, waar hetzelfde lesmateriaal aan bod komt als tijdens klassikale cursussen.

In november 2021 kregen meer dan 67.000 studenten in technische en beroepsopleidingen in Oekraïne de kans om deel te nemen aan innovatieve virtuele trainingsprogramma’s die zijn ontwikkeld met de steun van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO). De programma’s lieten studenten ervaren hoe het is om te werken in een energiecentrale, restaurantkeuken, naaiatelier of autoreparatiebedrijf. Onder toezicht van een virtuele instructeur werd de studenten gevraagd een reeks taken uit te voeren – onder andere in potentieel gevaarlijke situaties, zoals tijdens blootstelling aan hoogspanning. In deze virtuele omgeving konden studenten veilig oefenen zonder bang te zijn om fouten te maken, waardoor ze zich beter konden voorbereiden op werken in de echte wereld.

Ook in Litouwen worden interessante projecten gestart op het gebied van virtuele klaslokalen, zoals bijvoorbeeld in het Karalius Mindaugas Beroepsopleidingscentrum. Het project heet ‘Innovative teaching and learning practice in the field of professions in the beauty sector: INLESSON’ en geeft docenten in het beroepsonderwijs de mogelijkheid om te leren hoe ze aantrekkelijk digitaal lesmateriaal kunnen ontwikkelen en blended learning kunnen faciliteren. Tijdens het project kunnen docenten cruciale digitale vaardigheden en competenties ontwikkelen, waardevol praktisch advies ontvangen en leren hoe ze verschillende gratis IT-tools kunnen gebruiken.

De afgelopen jaren wordt er ook in het onderwijs steeds meer gekozen voor een overstap naar online omgevingen. Virtuele klaslokalen bieden een breed scala aan voordelen – niet alleen voor studenten maar ook voor docenten. Denk daarbij aan schaalbaarheid, meer flexibiliteit, continuïteit en betere toegankelijkheid. Virtuele klaslokalen zijn er bovendien in alle soorten en maten en zijn zeer aanpasbaar, waardoor er voor iedereen wel een versie bestaat of te realiseren is die aan specifieke behoeften voldoet. Virtuele klaslokalen zullen in de toekomst een nog prominentere rol gaan spelen en de manier waarop studenten leren en docenten lesgeven volledig transformeren.

Wil je zien hoe een virtueel klaslokaal eruitziet? Kijk eens naar deze video’s:
https://www.youtube.com/watch?v=7Um2qtTjmX4
https://www.youtube.com/watch?v=3Qc8ZM-73T4

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Interdum urna, ornare et enim vulputate nibh euismod nisl. Tempus mus risus velit ullamcorper. Nulla ac aliquet nisi imperdiet sed vestibulum dolor mi. Fringilla ullamcorper lacinia arcu molestie vestibulum aliquet adipiscing arcu risus.

Nulla ac aliquet nisi imperdiet sed vestibulum dolor mi. Fringilla ullamcorper lacinia arcu molestie vestibulum aliquet velit ullamcorper pretium.

virtueel klaslokaal

Ook interessant voor jou

Innovatief lesgeven
8 redenen waarom adaptief leren goed is voor beroepsonderwijs
Artikel
Hbo
Hbo, Mbo
Innovatief lesgeven
De waarheid achter de hype bij onderwijstermen: virtual classroom
Artikel
Hbo
Hbo, Mbo
Mieke Pulles
Mieke Pulles
Onderwijsvaardigheden
Ervaringsdocent Hogeschooltaal – Opleiding Bedrijfsmanagement MKB / Automotive Management
Video
Hbo
Hbo

Gerelateerde events

Nieuw!
Reken-wiskundedidactiek op de pabo
16 mrt
12:30
- 14:00
Hbo
Hbo
Nieuw!
Bouwen aan digitaal vertrouwen
15 mrt
10:00
- 11:30
Hbo
Hbo
Meesterlijk met mensen
Meesterlijk met mensen: Grip op persoonsvorming in het basisonderwijs
8 mrt
13:00
- 14:00
Hbo
Hbo

Vul onderstaand formulier in en ontvang het artikel in je mailbox

Alles weten over gamification?

Lees en leer over wat het precies is, hoe je het in kunt zetten in je les en wat de voor- en nadelen zijn op deze thema-pagina.