BOSActueel: De lithiumdriehoek en de schaduwkant van de energietransitie
Voor de energietransitie zijn zeldzame aardmetalen van cruciaal belang. Lithium is bijvoorbeeld essentieel voor de productie van accu’s van elektrische auto’s. Landen die deze gewilde grondstoffen bezitten, kunnen hier garen bij spinnen. De winning van deze metalen heeft echter ook negatieve gevolgen voor de gebieden waar ze worden gewonnen, zoals in de ‘lithiumdriehoek’ in Zuid-Amerika. Deze BOSActueel focust op de schaduwkanten van de energietransitie voor dit gebied.
De redactie van De Bosatlas stelde onlangs de vraag; welk nieuwsitem zou jij graag uitgewerkt zien in een kaart? Uit de inzendingen (waarvoor dank!) hebben we gekozen voor het volgende actuele onderwerp: de lithiumwinning die cruciaal is voor de energietransitie én de negatieve kanten die dit met zich meebrengt. Dit winnende idee is afkomstig van aardrijkskundedocent Emiel Verhoeven van het Frits Philips-lyceum in Eindhoven.
Dit item hoort bij De Grote Bosatlas 56e editie. Gebruik je De Grote Bosatlas 56e editie FLEX? Dan kun je in dit item op alle kaartlinks klikken en kom je rechtstreeks in De Digitale Bosatlas terecht. Maak je hier nog geen gebruik van? Ga dan naar de website.
Het witte goud
Lithium wordt vaak het ‘witte goud’ genoemd. In de lithiumdriehoek bevindt zich naar schatting meer dan 50% van de wereldwijde lithiumvoorraad. Deze de regio ligt in het Andesgebergte op het grensgebied van Argentinië, Bolivia en Chili. Lithium is vooral aanwezig in de zoutmeren van de Atacama-woestijn en omliggende de droge gebieden. Het wordt gewonnen door water uit zoutmeren op te pompen en te laten verdampen op de woestijnvlaktes. Deze winning zorgt voor economische ontwikkeling in de regio. Bedrijven investeren in de scholing van de lokale bevolking, maar ook in voorzieningen zoals gezondheidszorg.
Nadelen
De lithiumwinning brengt ook grote nadelen met zich mee. Zo leidt het tot verzilting van de grond en het verdwijnen van oppervlaktewater in het droge gebied, wat cruciaal is voor de landbouw. Hierdoor wordt de levenswijze van lokale gemeenschappen bedreigd. Daarnaast vormt de lithiummijnbouw een gevaar voor de biodiversiteit, zoals voor de populaties flamingo’s die van het zilte water afhankelijk zijn. De lithiumwinning stuit dan ook vaak op lokaal verzet.
Zie ook de reportage: Met deze grondstof wil Argentinië miljarden gaan verdienen
(Gebruik je De Digitale Bosatlas, bekijk dan de kaarten door op de linkjes te klikken. Anders kun je de kaarten hierboven aanklikken.)
Aardrijkskunde
- Waarom is de lithiumdriehoek zo belangrijk voor de energietransitie?
- Waarom vinden we lithium specifiek in de ‘Lithium-driehoek’ van Zuid-Amerika?
- Welke gevolgen heeft de lithiumwinning voor lokale gemeenschappen?
- Welke gevolgen heeft de lithiumwinning voor het milieu?
- In hoeverre is de energietransitie werkelijk duurzaam als de winning van grondstoffen elders leidt tot watertekorten en verlies van biodiversiteit?
Economie
- Wat valt je op aan de handelsstromen van lithium, elektrische auto’s en batterijen? Waarom is dit een voorbeeld van allocatie van productiefactoren?
- Welke kansen biedt de lithiumwinning voor de landen uit de lithiumdriehoek?
- Welke negatieve effecten heeft de lithiumwinning?
- Wat vind jij? Wegen de kosten van lithiumwinning op tegen de baten?
Maatschappijleer
- Welke gevolgen heeft de lithiumwinning voor lokale gemeenschappen?
- Welke gevolgen voor het milieu heeft de lithiumwinning in de lithium-driehoek?
- In hoeverre is onze energietransitie werkelijk duurzaam als de winning van grondstoffen elders leidt tot watertekorten en verlies van biodiversiteit?
- Wat vind jij? Mag mijnbouw ten bate van de wereldwijde energietransitie, ten koste gaan van lokale leefbaarheid? Met andere woorden: mag het algemene belang, boven lokale belangen gaan? Zie jij andere oplossingen?
Wil je aan de slag met meer kaartmateriaal over dit onderwerp?
Denk aan:
- 56I2 AARDE Lithiumproductie
- 56I3 AARDE Lithiumreserves
- 208A ZUID-AMERIKA Natuurlijke hulpbronnen en industrie
- 240 AARDE Minerale grondstoffen
Ga dan naar De Digitale Bosatlas en ontdek alle kaarten.
Ook interessant voor jou
Gerelateerde events
