Hebben de oppositiepartijen te veel macht in politiek-Den Haag? 

De oppositie heeft de komende weken veel macht in Den Haag. Zonder hun steun heeft het kabinet namelijk een groot probleem.

Het draait allemaal om de rijksbegroting voor volgend jaar. Die moet over twee weken klaar zijn. De begroting kan daarna op Prinsjesdag worden gepresenteerd, samen met alle bijbehorende plannen.

Maar presenteren is één ding. De Tweede Kamer moet die plannen natuurlijk ook goedkeuren. Daarom is het minderheidskabinet-Jetten nu al op zoek naar steun van oppositiepartijen.

Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Het kabinet moet bijvoorbeeld veel extra geld uitgeven aan defensie. Dat geld moet ergens vandaan komen. Een partij als PRO wil bijvoorbeeld absoluut niet dat er wordt bezuinigd op de sociale zekerheid. JA21 wil juist lagere belastingen.

Zo hebben alle partijen hun eigen eisen en wensen in ruil voor hun steun. Deze week zijn verschillende oppositiepartijen door het kabinet uitgenodigd om hierover te praten.

Ook als er geen deal komt, kan het kabinet op Prinsjesdag gewoon een begroting indienen. Die begroting zal dan waarschijnlijk veel bescheidener zijn. In de periode na Prinsjesdag barst de politieke strijd opnieuw los. Het kabinet en de Tweede Kamer zullen dan alsnog met elkaar onderhandelen over de plannen.

Binnen enige tijd zal blijken of het minderheidskabinet een experiment is dat gaat lukken, of dat het kabinet tegen grote problemen aanloopt.

Opdrachten:

Bekijk het filmpje van EenVandaag: De oppositie heeft nu veel macht en het NOS-artikel: Na eerste dag begrotingsgesprekken zijn ‘verschillen nog levensgroot’

1. Waarom heeft de oppositie de komende weken veel macht in Den Haag en waarover zijn het kabinet en de oppositie met elkaar in gesprek?
2. Waarom moet er snel een akkoord worden bereikt?
3. Waarom wil het kabinet extra geld uitgeven aan defensie en onderwijs?
4. Waarom staan Pro en JA21 tijdens de onderhandelingen lijnrecht tegenover elkaar?
5. Waarom is het voor premier Jetten moeilijk om alle oppositiepartijen tevreden te stellen?
6. Waarom kan het kabinet ervoor kiezen om een ‘basisbegroting’ te maken?
7. Vind je het verstandig dat een minderheidskabinet eerst met oppositiepartijen onderhandelt voordat het belangrijke plannen uitvoert? Leg je antwoord uit.
8. Vergelijk de situatie van een minderheidskabinet met een kabinet dat wel een meerderheid heeft in de Tweede Kamer. Wat is een belangrijk verschil?
9. Stel dat jij minister van Financiën bent. Er moet extra geld naar defensie, maar er mag niet worden bezuinigd op de sociale zekerheid. Waar zou jij het geld vandaan halen?
10. Stel dat een oppositiepartij steun wil geven aan de begroting, maar daarvoor een belangrijke eis heeft. Waarom kan het kabinet ervoor kiezen om aan die eis tegemoet te komen?

Extra filmpje: Prinsjesdag-stress in Den Haag.