Duurzaam bouwen met AI

Hbo

Gabri Klarenbeek, docente Bouwkunde aan de Hogeschool Rotterdam en voormalig architecte, heeft een wens: een programma werkend op AI, dat data verzamelt over de behoeften van mensen én alle andere levende wezens, en vervolgens berekent hoe we de bebouwde omgeving voor al die organismen zo optimaal mogelijk kunnen inrichten.

Het vakgebied Bouwkunde biedt veel toepassingen voor Artificiële Intelligentie. “Behalve ChatGPT voor verslagen, gebruiken studenten bijvoorbeeld Adobe Firefly, om afbeeldingen te maken. En Revit en Grasshopper, om 3D-modellen te ontwerpen. En dat is weer ter voorbereiding op BIM, Building Information Modeling”, legt Gabri Klarenbeek uit. “Met BIM kun je een model van een bouwwerk digitaal weergeven. Studenten leren zo om vanuit verschillende disciplines in één model te werken. Zo kun je bijvoorbeeld bouwfouten opsporen voordat de daadwerkelijke bouw begint.”

Krapte in de bebouwde omgeving

Maar Gabri’s ambities reiken verder. Ze werd aan het denken gezet door een Aan tafel!-sessie van Noordhoff over de mogelijkheden van AI in het onderwijs. Ze werkte haar idee uit in een tekening.

landschapstekening waarin alle belangrijke aspecten naar waarde worden geschat. Denk aan de mens, de dieren, het milieu, het bedrijfsleven, etc“Zoals je ziet, is de bebouwde omgeving vol. Alle technische vakken die te maken hebben met de bebouwde omgeving – civiele techniek, watermanagement, bouwkunde,  vastgoedkunde, ruimtelijke ordening – worden geconfronteerd met een enorme krapte. We hebben veel verkeer, veel woningen, boeren, industrie, iedereen heeft ruimte nodig. En dat gaat altijd ten koste van de natuur.”

Slimmere keuzes maken

“Daarom vestig ik mijn hoop op AI. Ik wens, ik hoop, dat er een programma komt waarmee we gebouwen kunnen ontwerpen die niet alleen voor mensen prettig zijn, maar ook voor planten en dieren. Zodat we slimmere keuzes kunnen maken dan we nu doen.

“Een programma dat data combineert van mensen, planten en dieren, en daarmee een bepaald optimum berekent dat uitgangspunt wordt voor ontwerpers. Of misschien worden het wel schuifjes, parameters, die aangeven wat de beste situatie is voor de planten, voor de mens, voor de vogels. Zo kunnen we een fijne omgeving maken voor iedereen.”

Vijf V’s

Aan de data ligt het niet, die zijn er: voor dieren zijn bijvoorbeeld de vijf V’s noodzakelijk: voortplanting, veiligheid, voedsel, verbinding en variatie. “Dat zijn de basisprincipes voor het creëren van een habitat. Als een plek aan die vijf V’s voldoet, dan heb je kans dat er een huismus komt, of een gierzwaluw.

“Met die data kun je dan het ontwerp aanpassen: vleermuizen bijvoorbeeld houden niet van licht. Dus straatlantaarns moeten laag staan, zodat zij erboven kunnen nestelen. En vleermuizen hebben we hard nodig, die zijn goed tegen de muggen!

“Insecten bijvoorbeeld, die enorm gedecimeerd zijn, blijken het beste te gedijen aan de randen van steden. In stadscentra is te weinig groen, en op het platteland is te veel gif. Maar als ze aan de rand van de stad van het ene groene stuk naar het andere kunnen vliegen, gaat het goed. Dus ik zou zeggen: ga vooral door met tegels wippen. Als je de verdeling van alle voorzieningen goed uitwerkt, vaart iedereen daar wel bij. Maar als je dat niet goed doet, dan gaan er groepen uitsterven.”

Spanningsveld

Tussen de behoeften van mensen en andere organismen zit natuurlijk een spanningsveld. Dat kan betekenen dat de mens moet inschikken. “We zijn met grofweg 18 miljoen inwoners en we hebben met zijn allen 9,3 miljoen auto’s. Die nemen enorm veel ruimte in. Op die plekken kunnen we dus geen bomen of struiken plaatsen. Als je nu een bebouwde omgeving gaat ontwikkelen waar ook rekening wordt gehouden met dieren en planten, dan zou het programma kunnen zeggen: er zijn metrostations in de buurt, dus hier zijn minder auto’s nodig. Of zet deelauto’s neer, of elektrische fietsen.”

Verduurzaming en klimaatbestendigheid

Wie weet wordt zo’n programma ooit gerealiseerd… Maar ook nu al besteedt de studie Bouwkunde veel aandacht aan verduurzaming en klimaatbestendigheid. Gabri: “We moeten wel. De nood is hoog. In de zomer is het hier in Rotterdam vier graden warmer dan in Hoek van Holland. Je moet oplossen wat je aanricht. Zomaar een gebouw neerzetten kan niet meer.”

Nieuw curriculum

Volgend jaar begint Bouwkunde met de gefaseerde invoering van een nieuw curriculum. Alle derdejaars studenten van verschillende disciplines verdiepen zich dan een half jaar in een maatschappelijk vraagstuk. Gabri is er nu al op een kleinere schaal mee bezig in de vorm van een Multi Disciplinaire Challenge.

“Ik werk nu twee weken met een groep van twintig studenten aan een opgave in Moerkapelle. Daar worden twee straten vergroend met groene gevels. De studenten onderzoeken de effecten en de voor- en nadelen. Dat is het mooie van bouwkunde. Je zou depressief kunnen worden van alle klimaatalarmen. Maar als bouwkundige kun je er echt iets tegen doen.”

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Interdum urna, ornare et enim vulputate nibh euismod nisl. Tempus mus risus velit ullamcorper. Nulla ac aliquet nisi imperdiet sed vestibulum dolor mi. Fringilla ullamcorper lacinia arcu molestie vestibulum aliquet adipiscing arcu risus.

Nulla ac aliquet nisi imperdiet sed vestibulum dolor mi. Fringilla ullamcorper lacinia arcu molestie vestibulum aliquet velit ullamcorper pretium.

Nieuwsbrief Hoger onderwijs

Ben je docent in het hoger onderwijs en wil je niets missen? We informeren en inspireren je graag met onze e-mailnieuwsbrieven. Laat ons weten waarover je op de hoogte gehouden wilt worden!

Tekening van een huis gemaakt van allemaal groene buxus blaadjes op een paarse achtergrond
Nieuwsbrief Hoger onderwijs

Ben je docent in het hoger onderwijs en wil je niets missen? We informeren en inspireren je graag met onze e-mailnieuwsbrieven. Laat ons weten waarover je op de hoogte gehouden wilt worden!

Ook interessant voor jou

De huidige en toekomstige rol van de docent
De huidige en toekomstige rol van de docent
Huidige en toekomstige rol van docent
Artikel
Hbo
Mbo, Hbo
Wat vinden docenten van digitalisering?
onderzoek
Hbo
Hbo
Waarom studenten soft skills nodig hebben
Waarom studenten soft skills nodig hebben
Waarom studenten soft skills nodig hebben
Artikel
Hbo
Hbo, Mbo

Gerelateerde events

Foto van Wilco Verdoold en Martine Mingaars. Keynote spreker en dagvoorzitter van dit Aan tafel event
Aan tafel! – AI en automatisch beoordelen
15 okt
10:30
- 14:00
Hbo
Hbo
Profielfoto van Martine Mingaars, dagvoorzitter van het Aan tafel event 2024
Aan tafel! – AI, Rol van student, docent en uitgever
24 sep
10:30
- 14:00
Hbo
Hbo
Grip op persoonsvorming in het basisonderwijs
26 jun
15:00
- 16:00
Hbo
Hbo

Vul onderstaand formulier in en ontvang het artikel in je mailbox

Zoek