Leestijd is er. Nu van leestijd naar leesplezier.
Peiling Noordhoff: 92% van leerkrachten heeft dagelijks een vast leesmoment in de klas
Het vaste leesmoment heeft een stevige plek veroverd in het basisonderwijs. Uit een peiling van Noordhoff onder 1.554 leerkrachten blijkt dat 92 procent iedere schooldag een vast moment inruimt om te lezen. Goed nieuws, juist nu de zorgen over de leesvaardigheid van Nederlandse kinderen groot zijn.
De peiling – uitgevoerd in de periode voor de Kinderboekenweek – laat zien dat lezen voor veel leerkrachten een vanzelfsprekend onderdeel is van de schooldag. Naast het maken van leeskilometers zien zij bovendien andere voordelen. Leerkrachten noemen rust, structuur en concentratie als belangrijke opbrengsten van een vast leesmoment.
Meer dan de helft van de respondenten (53,1 procent) kiest ervoor om aan het begin van de schooldag te lezen. Zo beginnen leerlingen gezamenlijk en in alle rust aan de dag.
Van leestijd naar leesplezier
Dat het vaste leesmoment breed is ingeburgerd, is een belangrijke basis. De volgende stap is om ervoor te zorgen dat kinderen die leestijd ook als plezierig ervaren. Want een kind dat iedere dag een vast moment leest, is niet automatisch een kind dat graag leest. Terwijl juist leesmotivatie belangrijk is om ervoor te zorgen dat kinderen ook uit zichzelf een boek pakken en blijven lezen.
“Het is mooi dat bijna elke klas dagelijks leest. Nu moeten we zorgen dat kinderen in die tijd een boek in handen hebben dat ze echt willen lezen. Dat betekent een boek dat past bij wat ze interessant vinden en bij wat ze aankunnen. Te moeilijk of te makkelijk, en het plezier is snel weg. Juist de leerkracht kan helpen om dat ene boek te vinden”, zegt Eveline Aendekerk, algemeen directeur van Noordhoff.
De vraag verschuift daarom van ‘maken we tijd om te lezen?’ naar ‘wat gebeurt er tijdens die leestijd?’
Onderzoek naar vrij lezen en leesbevordering* laat zien dat onder meer een passend boekenaanbod, een rustige leesomgeving en de betrokkenheid van de leerkracht kunnen bijdragen aan het leesplezier. Drie manieren om meer uit het vaste leesmoment te halen:
- Zorg dat kinderen iets kunnen lezen dat echt bij hen past
Het ene kind verdwijnt het liefst in een fantasiewereld vol superhelden, zeemeerminnen en piraten, terwijl het andere zichzelf juist wil herkennen in een verhaal. Een breed en passend boekenaanbod helpt kinderen ontdekken wat hen raakt of nieuwsgierig maakt. De leerkracht speelt daarbij een belangrijke rol door leerlingen kennis te laten maken met verschillende boeken, schrijvers, genres en onderwerpen én hen te helpen ontdekken wat bij hen past.
- Geef kinderen de kans om in een verhaal te verdwijnen
Wie net gegrepen wordt door een verhaal, wil niet na een paar minuten alweer stoppen voor een opdracht of vraag. Rust en voldoende ononderbroken leestijd vergroten de kans dat kinderen echt in een boek opgaan. Niet ieder leesmoment hoeft daarom direct iets op te leveren of verwerkt te worden. Soms mag lezen gewoon lezen zijn.
- Laat zien dat lezen leuk kan zijn
Zien lezen, doet lezen. Een leerkracht die zelf leest, enthousiast vertelt over boeken, interesse toont in wat leerlingen lezen en eigen leeservaringen deelt, kan kinderen helpen hun eigen leessmaak te ontdekken. Leesbevordering gebeurt daarmee niet alleen tijdens het vaste leesmoment, maar gedurende de hele schooldag.
Het leesmoment staat. Nu de volgende stap.
De ontwikkeling van de leesvaardigheid* maakt de vraag hoe we kinderen aan het lezen krijgen urgent. Uit PISA 2025** blijkt dat de leesprestaties van Nederlandse 15-jarigen verder zijn gedaald ten opzichte van 2022. Sinds 2015 is sprake van een duidelijke dalende trend. Tegelijkertijd laat de peiling van Noordhoff zien dat er al een belangrijke basis ligt: op veel basisscholen wordt iedere dag tijd gemaakt voor lezen.
De uitdaging is nu om die leestijd zo in te vullen dat kinderen niet alleen hun leeskilometers maken, maar ook ervaren wat lezen hen kan brengen. Boeken vergroten hun wereld, laten hen kennismaken met andere perspectieven en kunnen helpen om zichzelf en anderen beter te begrijpen.
De leerkracht speelt daarin een belangrijke rol: als voorbeeld, door voor te lezen, over boeken te praten en kinderen te helpen ontdekken wat bij hen past.
Van tijd voor lezen naar ervaren wat lezen je brengt, en daarmee naar meer plezier in lezen.
Speciaal voor de Kinderboekenweek ontwikkelde Noordhoff een gratis lesbrief voor groep 4 t/m 6 én voor groep 6 t/m 8, met een leesles rondom een fragment uit een kinderboek waarmee leerkrachten direct in de klas aan de slag kunnen.
Bekijk hier de lesbrieven voor de Kinderboekenweek.
* Bronnen: Stichting Lezen – Leesmonitor, Basisscholen maken vooral tijd voor vrij lezen en voorlezen, op basis van PIRLS 2021 / Expertisecentrum Nederlands. Stichting Lezen – Basisscholen maken vooral tijd voor vrij lezen en voorlezen. Stichting Lezen – Leesmonitor, Vrij lezen vooral effectief met begeleiding, 2026. Stichting Lezen – Vrij lezen vooral effectief met begeleiding
** Bron: PISA Nederland, Resultaten PISA-2025 in vogelvlucht, 2026. PISA Nederland – PISA 2025
Over de peiling
De peiling is uitgevoerd door Noordhoff tussen 8 en 25 september 2026 via een online enquête onder 1.554 leerkrachten in het basisonderwijs.
Wil je meer weten over nieuwe kerndoelen Nederlands in de doorlopende leerlijn, het belang van een doorlopende pedagogisch-didactische aanpak of andere gerelateerde onderwerpen? Lees dan onze blogs over de doorlopende leerlijn.
Ook interessant voor jou
Gerelateerde events
