Van likes tot identiteit: hoe sociale media jongeren raken

Op dagelijkse basis gebruiken jongeren sociale media voor verschillende doeleinden, zoals contact onderhouden, vriendschappen aangaan, steun vinden, informatie opzoeken en het vormen van hun identiteit. Vooral dit laatste speelt een belangrijke rol tijdens de adolescentie. Identiteitsvorming is deels een intern proces, maar wordt ook beïnvloed door interacties met de omgeving, zoals familie, vrienden en de online wereld, waar jongeren gedrag en normen van leren.

Op sociale media heeft men zelf de macht over wat wel of niet gepost wordt, en dus hoe zij zichzelf laten zien online. Het weergeven van zo’n ideale wereld kan jongeren onzeker maken. Ook binnenin hun vriendengroep wordt de druk steeds groter om online actief te zijn, waardoor de online wereld een groot aandeel heeft in het dagelijks leven en het functioneren van jongeren.

Het welzijn online

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat sociale media voor sommige jongeren een positieve invloed hebben op hun welzijn. Zij voelen zich gelukkiger en ervaren dat ze via sociale media beter hun mening kunnen uiten. Tegelijkertijd laten andere studies zien dat sociale media ook negatieve effecten kunnen hebben. Zo kunnen jongeren somberder worden, meer onzekerheid ervaren of zelfs angstige gevoelens ontwikkelen door hun online ervaringen.

De manier waarop sociale media jongeren beïnvloeden, hangt af van meerdere factoren. Denk hierbij aan leeftijd, gender, persoonlijkheid en hoe jongeren omgaan met hun emoties.

Maar hoe zit dit dan bij onze Young Reporters? Hoe ervaren zij de druk van social media?

Even voorstellen

Arun is zestien jaar oud en doet de opleiding Junior Accountmanager op mbo Amersfoort. Zijn hobby’s zijn voetballen, gymmen en films en series kijken.

Jill is achttien jaar oud en studeert Mediaredactie aan het Grafisch Lyceum Rotterdam. Haar hobby’s zijn muziek luisteren en naar festivals gaan.

Azra is tweeëntwintig jaar oud en studeert Media & Communicatie op Nimeto in Utrecht. Haar hobby’s zijn terrassen met vriendinnen, winkelen, gamen en koken.

Hoe lang zit jij gemiddeld per dag op social media?

Arun: “Ik denk ongeveer twee tot vier uur per dag. Dat is niet in één keer achter elkaar, maar meer verspreid over de dag. Als ik even niks te doen heb, pak ik mijn telefoon erbij. Vaak kijk ik ook samen met vrienden, bijna nooit alleen.”

Jill: “Ik heb gemiddeld 6 uur schermtijd per dag.”

Azra: “Op een doordeweekse dag zit ik ongeveer 5 uur in totaal op social media. In het weekend als ik niet veel te doen heb 6-8 uur, als ik wel plannen heb dan 5-6 uur.”

Voel jij druk om online zichtbaar te zijn?

Arun: “Een beetje wel. Ik wil niet slecht overkomen op internet, want dan word je misschien uitgelachen. Dat voelt niet comfortabel. Daarom probeer ik er gewoon goed uit te zien en een prima profiel te hebben.”

Jill: “Ik voel geen druk, maar ik vind het persoonlijk wel leuk om online zichtbaar te zijn.”

Azra: “Ik voel geen druk. Ik scrol wanneer ik er zin in heb en als ik iets wil plaatsen dan doe ik dat gewoon. Ik reageer ook lang niet altijd snel op mensen als het niet belangrijk is.”

Denk je dat social media invloed heeft op jouw mentale gezondheid?

Arun: “Voor mij persoonlijk niet echt. Als iemand mij zou cyberpesten, zou ik die persoon gewoon blokkeren. Dan maak ik het weer veilig voor mezelf. Ik heb daar wel genoeg zelfvertrouwen voor, maar voor anderen kan dat anders zijn.”

Jill: “Ik denk onbewust van wel. Je ziet toch veel verschillende mensen en meningen online.”

Azra: “Deels wel en niet. Het is gewoon heel makkelijk om jezelf te vergelijken met andere mensen of dingen zien die je niet zo leuk vindt. Ik ben van mening dat ik wel beter in m’n vel zou zitten als social media niet bestond. Maar verder vrolijkt het me wel ook op. Als ik bijvoorbeeld down ben, dan scroll ik even op Tiktok en dan kan ik wel lekker lachen.”

Welke tips zou jij geven voor gezonder social media gebruik?

Arun: “Misschien minder schermtijd. Soms zit ik er zelf ook te veel op zonder dat ik het door heb. Minder tijd op je telefoon en elkaar niet pesten online zijn volgens mij het belangrijkst.”

Jill: “Vergelijk jezelf niet met andere mensen. Iedereen is uniek op zijn of haar eigen manier.”

Azra: “Ik zou mezelf de tip willen geven om niet te veel stil te staan bij wat ik heb gezien, want niet alles is waar. Zonder context kan je niks zeker weten. Ook heb ik soms als ik down ben dat ik ga scrollen en zielige TikToks kijken. Als ik dat zie moet ik gewoon mijn telefoon wegleggen en wat anders doen.”

Mijn naam is Lieke en ik ben zeventien jaar. Ik heb dit artikel mogen schrijven, en dit heb ik met plezier gedaan! Ik studeer Internationale Marketing & Communicatie op mbo Rijnland in Woerden. Mijn hobby’s zijn muziek luisteren en lezen.