Kennisbank Basisscholen starten te laat met voorbereidingen nieuwe kerndoelen
Het funderend onderwijs staat aan de vooravond van een ingrijpende curriculumvernieuwing. Er zijn nieuwe kerndoelen voor alle leergebieden en leerjaren, voor het basisonderwijs én de onderbouw van voortgezet onderwijs. In augustus 2031 moeten alle scholen onderwijs geven dat gebaseerd is op de nieuwe doelen. Tot die tijd geldt een overgangsperiode.
2031 klinkt ver weg, maar een zorgvuldige oriëntatie op en de implementatie van nieuwe methoden vragen meerdere schooljaren. Uit onderzoek blijkt dat bij veel basisscholen de overstap naar nieuwe methoden nog geen concreet onderwerp van gesprek is, laat staan een geplande actie. De bevindingen komen uit een belonderzoek van Noordhoff Basisonderwijs onder ruim 2.700 scholen.
Onderzoek: slechts één op de vijf basisscholen gestart met methodevervanging
Slechts 640 scholen – 19% van het totaal – geven aan dit schooljaar bezig te zijn met methodevervanging voor één of meer leergebieden (taal/lezen, rekenen, digitale geletterdheid, burgerschap). Daaronder valt ook de overstap naar een nieuwe editie van een gebruikte methode. Ruim 700 scholen (22%) geven aan dit schooljaar géén plannen te hebben om een methode te vervangen. Het merendeel van de benaderde scholen (59%) weet nog niet wanneer en welke methoden zij gaan vervangen. Het onderzoek laat zien dat veel scholen de beschikbare overgangsperiode nog nauwelijks gebruiken, terwijl de invoering van nieuwe methoden meerdere schooljaren vraagt. De overgangsperiode is juist bedoeld om voldoende ruimte te geven voor een gefaseerde vernieuwing. Wie die ruimte niet benut, loopt het risico later onder hoge druk meerdere ingrijpende keuzes tegelijk te moeten maken.
Waarom wachten niet zonder risico’s is
De nieuwe kerndoelen vragen om zulke ingrijpende veranderingen dat scholen vrijwel al hun methoden moeten vernieuwen of vervangen. Dat gaat verder dan het kiezen van losse, ‘kerndoelproof’ methoden. Scholen moeten ook zorgen voor samenhang tussen leergebieden en voor een doordachte opbouw van het curriculum.
Die samenhang vraagt om bewuste keuzes en afstemming op schoolniveau en heeft directe invloed op de keuze voor methoden. Wie daarmee wacht tot de deadline nadert, vergroot het risico op tijdsdruk en daarmee op overhaaste keuzes.
Alle methoden van Noordhoff zijn of worden momenteel vernieuwd in samenhang en voldoen daarmee aan de nieuwe kerndoelen
Klein beginnen geeft rust
Als je nu begint, hoef je niet in één keer alle methoden te vervangen en voorkom je dat er later onder tijdsdruk keuzes gemaakt moeten worden. Gefaseerd vernieuwen vraagt om overzicht en bewuste keuzes. Kleine, haalbare stappen die je nu al kunt zetten, zijn het verkennen van de nieuwe doelen, het bepalen welke leergebieden extra aandacht vragen en het maken van een realistische planning voor methodevervanging. Noordhoff ondersteunt je bij elke stap, zonder vaste routes of verplichtingen op te leggen.
Hoe helpt Noordhoff?
Juist omdat uit het onderzoek blijkt dat veel scholen nog niet zijn gestart met methodevervanging, ondersteunt Noordhoff met drie praktische hulpmiddelen die je helpen met een goed begin.
Een goed begin vraagt om inzicht. De Kennismakersgids geeft een overzicht van alle vernieuwingen en veranderingen per leergebied. Daarnaast biedt de gids praktische handvatten om met je team de juiste voorbereidingen te treffen. Met tips van experts die zelf voor de klas staan of hebben gestaan.
Vraag de Kennismakersgids gratis aan
Samenhang staat centraal in de nieuwe kerndoelen en gaat verder dan alleen thematisch werken. Het gaat om samenhang binnen en tussen leergebieden, in kennisopbouw, vaardigheden, didactiek en vorm. De Samenhangchecker helpt je om hier gericht naar te kijken. Beantwoord de vragen en ontdek je waar je als school staat op zes vormen van samenhang. Zo krijg je inzicht in wat al goed is ingericht en waar verdere afstemming nodig is.
Gebruik de Samenhangchecker en download hier
Wanneer duidelijk is wat de nieuwe kerndoelen vragen en waar je als school staat, is de volgende stap het maken van een realistische planning. Het handige implementatiestappenplan helpt om structuur aan te brengen in dit proces: welke methoden vervang je wanneer, en wat is er daarnaast nodig? Het stappenplan ondersteunt bij het maken van slimme keuzes, zodat de invoering haalbaar blijft en je niet in tijdnood komt.
Bekijk het implementatiestappenplan
Goed voorbereid richting 2031
De invoering van de nieuwe kerndoelen markeert een belangrijke stap in de ontwikkeling van het onderwijs. Een vernieuwing die vraagt om een goede voorbereiding en doordachte keuzes. Door nu te starten, heb je genoeg tijd om gefaseerd te vernieuwen. Noordhoff ondersteunt bij elke fase van deze curriculumvernieuwing, van het verkrijgen van inzicht en het maken van een haalbare planning tot de keuze en implementatie van toekomstbestendig lesmateriaal. Jij bepaalt zelf het tempo, de volgorde en de keuzes.
Zet vandaag de eerste stap:
Uiteraard staan ook onze methodespecialisten voor je klaar met advies!
Ben je leerkracht in het basisonderwijs en wil je niets missen? We informeren en inspireren je graag met onze e-mailnieuwsbrieven. Laat ons weten waarover je op de hoogte gehouden wilt worden!